5
فصلنامه حوزه و دانشگاه (علوم انسانی - اجتماعی)2

دلسوزان به حال علم و مسائل علمى به اين مهمّ قيام كنند; تا سيه روى شود هر كه در او غِشّ باشد.

ــ چشم بستن بر واقعيتهاى جامعه و مسائلى كه انتظار حلّ آن مى رود، چيزى جز پاك كردن عنوان مسأله نيست. هم انزوا در اين قلمرو قابل مؤاخذه است و هم ادّعاى روشنفكرى. جامعه ايرانى، كه امروز بازوهاى عظمت و اقتدار خود را بر پايه اسلام بنا نهاده و صعود تا تكميل آخرين خشت كنگره هاى اين بنا را وجهه همت خود قرار داده است، محتاج راههاى علمى و عملى از سوى حوزه و دانشگاه و مستلزم مشاركتى جدّى و كارساز و به دور از تعارفات است. بايد اعتراف كرد كه اين هر دو نهاد در اين مسير دچار سردرگمى و ناتوانى اند و درمان اين درد از ديد ما با مقدماتى چند است كه مهمتر از همه، همزبانى است و هر دو نهاد در اين جهت كوتاه آمده اند. بيان روشن و دقيق و به دور از سطحى نگرى معارف دينى و علمى بر عهده حوزويان است; معارفى كه هنوز در بين اصطلاحات خاك مى خورند و از دسترس طالبان اين متاع بويژه پژوهشگران علوم انسانى به دورند. از طرف ديگر شناخت و ارائه موضوعات مبتلا به جامعه ما نيز بر عهده دانشگاه است كه بايد گفت در اين جهت ضعف فراوان به چشم مى خورد; ورود علوم انسانى به حوزه ها مى تواند حركتى به سوى همزبانى باشد، حوزه ها هرچند اندك و نامنسجم، به اين اقدام دست زده اند. اميد به پيشرفت و فهم زواياى ناشناخته، منقطع نيست و تشكيل دانشكده هاى مختلف علوم انسانى در حوزه به دست نسل جديد ميسر خواهد شد. نسلى كه بزرگ عزيز ما آنان را جوانانى خواند كه فكرهاى جديد، قدمهاى تازه، راههاى نو به ذهنهاى شفّاف آنها مى رسد. ۱

1.ـ آية اللّه خامنه اى در جمع مسئولان دفتر همكارى، آذر ۱۳۷۳


فصلنامه حوزه و دانشگاه (علوم انسانی - اجتماعی)2
4

يادداشت سردبير

در باب انديشه

ــ حوزه و دانشگاه، دو معهد علمى كه از آنها انتظار مى رود با كوشش خود نيازها و مقتضيات زمان را درك كنند، در سايه اعتماد به نفس، تلاش علمى خلاّق، عزّتمندى و با اتكا بر اسلام به عنوان بهترين پشتوانه فرهنگى، مى توانند نقش عظيم خود را ايفا كنند. فهم نيازهاى فرهنگى اجتماعى و صنعتى جامعه ما در پرتو تحقيق، خلاّقيّت و نوآورى و بالاخره در عرصه نظريه پردازيهاى جديد و مختلف علمى ميسّر خواهد بود.

ــ امروز مهمترين كانون نياز به انديشه، مديريت كشور است و مادامى كه دانشگاهها و حوزه ها هنرشان در اعلانِ مطالب در كتابها و مقالات محدود شود، نمى توان اميدى به كارآمدى اين نظريه ها داشت و دشمنان ما نيز از چنين حوزه و دانشگاهى ترسان نخواهند بود، علاوه بر آنكه اين روند فقط موجب پرورش دانشمند و مجتهدى است كه نمى توانند درك كنند كه علم آنها براى اداره جامعه كافى نيست، به ياد او كه غمى سنگين از گذشته و بيمى كران نسبت به آينده داشت و خطاب به حوزه ها فرمود: «مادام كه فقه در كتابها و سينه علما مستور بماند، ضررى متوجه جهان خواران نيست و روحانيّت تا در همه مسائل و مشكلات حضور فعّال نداشته باشد، نمى تواند درك كند كه اجتهاد مصطلح براى اداره جامعه كافى نيست.» ۱

ــ انتظار درمان از حوزه و دانشگاه وقتى معقول است كه براى هر دو مركز پيش بينيهاى لازم، برنامه ريزى و هزينه كافى در نظر گرفته و بيش از هر چيز، حتى افزايش هزينه هاى تحقيقاتى، اصلاح فرهنگ پژوهش ضرورى است. علاوه بر آنكه ارقام ناچيزى كه براى پژوهش و تحقيق هزينه مى شود، نويد بخش و اميد آفرين نيستند، حتى اگر در مقايسه با سالهاى گذشته رشد نسبى نشان دهند. ترجمه و اقتباس از دانش ديگران گرچه هنوز ضرورت جامعه ماست، لكن سازمانهاى تحقيقى بايد در تشخيص توليد و نوآورى از اقتباس و امتحال و سرقت علمى بكوشند و تا زمانى كه اين امكان به دليل ضعف نظام اطلاع رسانى ما مقدور نيست، تيزبينان و

1.ـ امام خمينى (ره) خطاب به حوزه هاى علميه، اسفند ۱۳۶۷

  • نام منبع :
    فصلنامه حوزه و دانشگاه (علوم انسانی - اجتماعی)2
    موضوع :
    فلسفه علوم انساني
تعداد بازدید : 6405
صفحه از 88
پرینت  ارسال به