163
چالش گذار از تن به روان

چالش گذار از تن به روان

بحثی در بنیادهای کمّی‌سازی دین‌ورزی

حسن بلند۱

حیدر دوست‌كافی۲

چکیده

استفاده از مبانی و روش‌های روان‌سنجی برای اندازه‌گیری شناخت‌ها، رفتارها، هیجان‌ها، تجربه‌ها و پدیده‌های دینی روندی است كه در شاخه‌های علوم مرتبط با «مطالعه علمی دین»، از قبیل روان‌شناسی و جامعه‌شناسی دین رایج است. پیش‌فرض ناگفته و كمابیش بررسی‌ناشده این روند، همسان انگاشتن خصیصه‌های روانی و خصیصه‌های منحصر به حیات دینی (خصیصه‌های روحی) است. در این گزارش، ضمن اشاره به شواهدی دال بر ناهمسانی خصیصه‌های روانی و خصیصه‌های روحی یا تردید معقول در همسان انگاشتن آنها، چارچوب كلی پژوهش معرفی می‌شود: كمّی‌سازی دین‌ورزی برای محقق شدن باید بر دو چالش گذار از تن به روان و گذار از روان به روح چیره شود و برای نیل به این مقصود، تأسیس یا تكیه بر بنیادهای چهارگانه هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی ناگزیر است. در این مقاله درباره چالش گذار از تن به روان كه در مسئله دیرینه تن و روان ریشه دارد و به گونه‌ای روشمند و بسامان در ثنویت دكارتی صورت‌بندی و از طریق ایراد كمّیت به یكی از مهم‌ترین موانع تحقق اندازه‌گیری روانی بدل شد، بحث می‌شود.

واژگان كلیدی: كمّی‌سازی دین‌ورزی، اندازه‌گیری روان‌شناختی، مسئله تن-روان، ثنویت دكارتی، روان‌سنجی

1.عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان (نویسندۀ مسئول مکاتبات) Email: hassanboland@guilan.ac.ir

2.كارشناس ارشد مشاوره، سازمان بهزیستی استان قم Email: heidardustkafi@gmail.com تاریخ دریافت: ۲۱/۹/۹۲ تاریخ تأیید: ۱۹/۱۱/۹۲


چالش گذار از تن به روان
تعداد بازدید : 322
صفحه از 192
پرینت  ارسال به