بهترین رفتار با نوجوان درباره موضوع جنس مخالف + فیلم

به نقل از ایکنای قم، مسعود جان‌بزرگی، روانشناس بالینی و استادتمام پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در سلسله جلسات «تعامل با نوجوان براساس رویکرد درمان معنوی» که به همت ایکنای قم تولید شده است، به مصادیق تربیت معنوی می‌پردازد. در ذیل متن و ویدئوی چهارمین درس ایشان از نظر می‌گذرد:

رابطه با جنس مخالف در سنین پایین (دوره نوجوانی)، موضوعی سخت و پیچیده است، زیرا درباره این موضوع، فرزند هیچ نقطه اشتراکی با خانواده و نیز مسائل شرعی و مذهبی ندارد. قرآن کریم در این باره به صراحت بر غیر قابل قبول بودن این جنس دوستی‌ها تأکید می‌ورزد؛ در دوران نوجوانی دو مرحله اول و دوم دارد که در دوران اول نوجوانی نظام ارزشی فرو می‌ریزد و در دوران دوم نوجوانی نظام ارزشی شکل می‌گیرد.

فروپاشی نظام ارزشی در نوجوانی اول باید اتفاق افتد، زیرا نوجوان این باور‌ها و ارزش‌ها را به‌صورت یادگیری و عادت و نه از سر اکتشاف و شهود به‌دست آورده است و باید برای شکل‌گیری باور‌های حقیقی، تخریب شود. خطری که نوجوان را تهدید می‌کند زمان فروپاشی این ارزش‌ها و آغاز اکتشاف آنان است که حدود هشت سال به طول می‌انجامد.

در این فرایند هشت‌ساله بسیاری از نوجوانان، تجربیات غیرقابل بازگشتی دارند که آنان را به انتخاب ارزش‌هایی که نمی‌توانند با آن زندگی کنند، اجبار می‌کند، به‌طورمثال، فرض کنید، برای یک نوجوان، ارزش حفظ حریم خصوصی در رابطه با جنس مخالف، فرو می‌ریزد و او بدون در نظر گرفتن چنین ارزشی آغاز به رابطه برقرار کردن با جنس مخالف می‌کند.

در چهار سال آینده که دوره دوم نوجوانی و شکل‌گیری باور‌های حقیقی آغاز می‌شود، از آن‌جا که این تجربه‌ها را در دوران اول نوجوانی داشت، اکنون، چاره‌ای جز پذیرش و ادامه رابطه دوست دختر/پسر ندارد. درواقع زیربنای فکری او بدون اشکال پنداشتن روابط دوستی بین دختر و پسر است.

اکنون این فرد به مرحله ازدواج می‌رسد، آیا در این مرحله باز هم رابطه با جنس مخالف اشکالی ندارد؟ چرا اشکال دارد، اما این فرد زیربنای فکری آن را ندارد در شرایطی که شاید برای خود فرد چندان اهمیتی نداشته باشد، زیرا از دوران نوجوان این مسئله را کم‌اهمیت پنداشت، اما اکنون و در دوران متأهلی، برای همسرش مشکلاتی پدید خواهد آورد. برخی ارزش‌ها، فطری، بین‌المللی و جهانی هستند و وابسته به فرهنگ و مذهب خاصی نیستند.

پرسش اینجاست، با نوجوانی که با این مشکل مواجه شده است، باید چه رفتاری کنیم؟ بهترین شیوه و راهکار رفتار با نوجوانی که درخواست رابطه با جنس مخالف دارد، سازماندهی ارزش‌های نوجوان مناسب با اهداف خودشان است، از سن ۱۲ سالگی، نوجوان می‌تواند اهداف پایدار انتخاب کند، اگر والدین بتوانند، متناسب با اهداف پایدار نوجوان، فعالیت‌های او را تعیین کنند و سپس متناسب با فعالیت‌های او، ارزش بسازند. این کار دشواری است، اما را‌ه‌حل همین است، زیرا در چنین موقعیتی امکان نظارت و مراقبت برای والدین در دوران اول و دوم نوجوانی فراهم می‌شود.