با توجه به بازتاب گسترده روایات تأویلی معصومان(ع) در جوامع حدیثی و تفاسیر روایی شیعه، دو رویکرد در ارزیابی این روایات وجود دارد: پذیرش سهل‌گیرانه و دیگری تکذیب این روایات. از آنجا که شناسایی روایات معتبر باطنی از تأویلات نامعتبر و باطل جریان‌های انحرافی ضروری است، این پرسش مطرح می‌شود: «روایات تأویلی‌معصومان(ع) بر اساس چه ضوابطی ارزیابی می‌شود؟» این ‏پژوهش پاسخ را با بهر‌ه‌گیری از منابع متنوّعی مانند: تفاسیر ‌اجتهادی و روایی‌ محض، جوامع‌حدیثی و تفسیری، منابع رجالی، فقهی، اصولی، کلامی، لغوی، ادبی، تاریخی، و نیز مصادر علوم‌قرآنی، فقه‌الحدیث و درایه‌الحدیث، ساماندهی نموده است. روایات‌تأویلی فراعرفی و ضوابط اعتبارسنجی اینگونه روایات، محور اصلی تحلیل‌ها است. ازاین‌رو پس از بیان کلیات، مبانی اثرگذار در اعتبارسنجی روایات تأویلی و کارکرد هر کدام از این مبانی در ارزیابی این روایات مطرح گردیده است. سپس ضوابط نقد سندی و محتوایی روایات‌تأویلی با تطبیق بر نمونه‌های حدیثی بحث شده است. طبق پژوهش‌های صورت‌گرفته، برخی ضوابط در نقد محتوایی روایات تأویلی معصومان(ع) اعتبار و کارایی ندارند.
 
Validation criteria for the interpretive
narrations of the innocents(A.S) 
Mohammad   Ali Moraveji Tabasi, Ph.D. 
AGiven the widespread reflection of the interpretive narrations of the Infallibles (AS) in the hadith communities and Shiite narrative interpretations, there are two approaches to evaluating these narrations: accepting them lazily and denying them. Since it is necessary to identify authentic esoteric narrations from the false interpretations of deviant currents, this question arises: "On what criteria are interpretive narrations evaluated?" This research has organized the answer by utilizing various sources such as: ijtihad and pure narration interpretations, hadith and interpretation communities, sources of jurists, jurisprudence, usul, theology, lexicography, literature, and history, as well as sources of Quranic sciences and jurisprudence of hadith. Trans-conventional interpretive narrations and the criteria for validating such narrations are the main focus of the analyses. Therefore, after stating the generalities, the effective principles in validating interpretive narrations and the function of each of these principles in evaluating these narrations have been raised. Then, the criteria for the documentary and content criticism of interpretive narrations are discussed by comparing them with hadith examples. According to the research conducted, some criteria are not effective in the content criticism of interpretive narrations of the infallibles (a.s.)